| Börekler |
|
ÇÖKELEKLİ Un , yağ, su, tuz, bir hamur yaparız.Onu yumurta şeklinde yumaklar alırız. Oklava ile açtıktan sonra üstüne çökelek yarı katına, yarı katını da onun üstüne kapatırız.Sonra saçta pişiririz.İki yüzü de yağlanarak pişerse daha güzel olur.İsteyen yeşil soğan veya maydanoz katarsa daha güzel olur
BİŞİ
KAYGANA CEVİZLİ BÖREK 30 kilo kadar bir unu tekneye koruz, ona göz kararı tuz atarız. Suyuyla da o hamuru mayalarız .Mayalı hamuru ;en az 4-5 saat hamurun kabarmasını yani ekşimesini bekleriz. Sonra o hamuru hazırlarız. Ekmek haline getiririz. Onu(mayalanmış hamuru) bir kişi fırında pişirir. Bir kişi de semendte (tahta yani yer sofrası)eliyle ekmek haline getirir. Bir kişi de çam odunuyla yanmış fırında ekmekleri pişirir. Fırında piştikten sonra tekrar fırından alınarak dastarların üzerine soğuması için bırakılır.Tüm bu işlemler bittikten sonra ,fırının içindeki yanan ateş söndürülerek temizlenir. Dastarların üzerine soğuması için bırakılan ekmekler fırın küreğinin üzerine teker teker dizilerek fırında kavrulur.Kavrulan ekmeklerin tamamı tekrar dastarlara serilir ,bu arada fırının tavı da geçmiş olur.Kavrulan bu ekmeklerin tamamı tekrar fırına güzelce kuruması için istif edilir.Yaklaşık bir hafta fırında bekletilir.Ekmeklerin terlememesi için ya da yanmaması için zaman zaman fırının ağzı açılarak kontrol edilir.Ekmekler hafif kızarmaya başlayınca fırından çıkarılır. Temiz çuvallara konarak 3 -4 ay boyunca yenecek fırın kurusu ekmekler ,ıslatılıp ıslatılıp sofralarda kullanılır.
YER KURUSU: Mayalanmış hamuru ;en az 4-5 saat hamurun kabarmasını yani ekşimesini bekleriz. Sonra o mayalanmış ekşimiş hamuru (semendin) tahta sofranın üzerinde düz olarak açarız.Açılan hamurun ortasını parmağımızla yada bardakla deleriz. Semndde bazladığımız bu hamuru fırın küreğinin üzerine koyarak fırına veririz. Fırında piştikten sonra tekrar fırından alınarak dastarların üzerine soğuması için bırakırız. Tahtaların üstünde ya da dastarlarda kuruması sağlanır . Ondan sonra, onu kullanacağımız zaman; ateşin karşısında ısıtarak ya a közün üzerinde ısıtarak , ılık suda ıslayarak servis yapılır. İŞte onun adı yer kurusudur. CEVİZLİ KETE: Onu da yine mayalı hamurdan yaparız. Onun mayası tuz ,maya ,süt , yoğurtla hamur karıştırılıp , kulak memesi kıvamında hamur hazırlarız. Yada biraz daha katı olması gerekir. Bunları yumak yaparız. Nasıl diyeyim; elma büyüklüğünde yumak yaparız. 10 yumak yapsak tek tek yufka olarak açarız. Yufkaların dört köşesini kapatarak yağlarız. Arasına da cevizleri dökerek onları üst üste koruz. Üzerine de yumurtanın sarısıyla akını , isteyen sürebilir. İstemeyen de kullanmaya bilir. Görünürde 2 katta koyabilir.İkiden fazlada, isteyen 10 yaprağı da koyabilir. Ağzına göre,zevklerine göre hazırlar
FETİR: Tuz, un, mayayla yine hamur yapılır. Ama bu, kulak memesi kıvamından daha yumuşak olur. O hamur 2-3 saat mayalandıktan sonra hamuru kendine gelir. yani ekşir. Onu tek tek eline alarak bir kaşıkla yumak yaparak onları bir temiz bezin üzerinde ; 5-10 dakika dinlendirebilir. Onun üzerine açıp düzleyerek , yine o tahta soframızda (semend)onu düzleyerek , ateşte kızmış sacın üstünde pişerek yapılan bir ekmek türüdür.Her zaman taze yenilmesi gerekir. İsteyenler bu fetirleri sacın üzerinde de tereyağıyla da yağlayabilir. PEKSİMET(GELİN PARMAĞI) Peksimet; un ,su, yoğurt, süt ilave edilerek hazırlanır.Katı bir hamur olarak mayalanır. Uzun süre beklemeye gerek yok. Yarım saat 1 saat kadar bekledikten sonra , küçük küçük hamurlar yumaklar yapılarak, parmak iriliğinde kesilerek açılır. Kızgın yağda kızartılır. Kızartılan bu ekmekleri kahvaltılarda ,çay servislerinde yenilir.
BONCUKLU KÖMBE Boncuklu kömbe ; süt ,yoğurt, karbonat, un, unun biraz daha kalını olursa daha iyi olur, hatta elde çekme taşı unu olursa daha iyi olur. Bu hamuru da kulak memesi kıvamında yoğrulur. Bu mayasızdır unutmamak gerek. Bunu da yumak yumak yaparız. Arasına tereyağı ve boncuk koyarak, üst üste yumakları koyarız. Düzleyerek ocaklığın altın da bulunan küfle taşına yerleştirip ,üzerine gazete kağıtlarını kapatıp ,ateş közlerini üzerine koruz. Ya da küfle taşına yerleştirilen hamurun üstüne sac koyarak ,onun üstüne köz koyarak da pişirebiliriz.Genelde bu çok özel gecelerde olur.Eski yılbaşı gecelerinde yapılır.Ekmeğe konulan boncuğu kim bulursa onun rızkının bol olacağı ,ailenin tüm bireyleri onun rızkıyla bereketleneceği inancı vardır. SOMUN EKMEĞİ:
Somun ekmeği yine her zamanki gibi ; tuz ,un, maya ile hazırladığımız bir hamurdur. Bu çok katı da olmayacak ,çok yumuşak da olmayacak. Bu hamuru da mayalarız, yine bir- iki- üç saat dinlendirdikten sonra( mayalandıktan sonra) biz bunu yine kaşıkla keseriz. Temiz bir semend üzerinde yumaklar yaparız .Ondan sonra da , onu bir ekmek olarak yuvarlarız .Çok ince olmayacak bir biçimde , kol şeklinde yaparız.Bunlar hem kol olarak somun geçer, hem de yuvarlak olarak ; ama biz bunların ortasına delik melik açılmıyoruz. İster yuvarlak olsun ister kol gibi olsun , yine çam odunuyla yanan fırında pişiririz.İster taze olarak istersek fırında kurutarak yiyebiliriz YUFKA:
Yufka ; tuz,un ve suyla hazırladığımız (ince undan) hazırladığımız hamuru çok çok katı değil de, katıya yakın yoğurup;( yufkaların güzel açılması için) bekleriz.Kaşıkla kestiğimiz yufkayı,ifloğla (oklavayla) yine o tahta sofra dediğimiz ,sofranın üzerinde biraz kalınca açarız .Açtığımız bu kalın yufkaları ,sacda az pişirerek ,onları da isteğe bağlı kurutup,( eskiden tahtalarla asılı tahtalarımız olurdu ; iplerle tavandan asılı, temiz bezlerin arasında ) o yufkaları kurutup, ya da yere temiz bir bez serilerek kurutulurdu. O temiz bezlerin aralarında tavanın ya da evin bir köşesinde;( eskiden tahta raflı tereklikler vardı ) o terekliklere , temiz temiz onları koyarak saklar istediğimiz zaman ıslatıp; ya börek yaparız ya da tavşan içi yapardık.
GILİK:
Gılik, yine mayalı hamurla ekmek yaptığımız fırınlarda ,ilk önce çocukları sevindirmek için küçük ekmekler yaparak pişirdiğimiz ekmeklerdir.Ya da herhangi bir zamanda ekmek pişirirken yine çocukları sevindirmek için (bu sacda da olabilir) küçük ekmeklere denir.Yine üzerleri tereyağıyla yağlanıp,yenebilir. küçük küçük hamurlar yapılır onları tereyağıyla istediği şekli vererek çocuklar önceden yesinler,sevinsinler diye hazırladığımız ekmeklere denir.
|